Jak przygotować się do wystąpienia publicznego?

Dla jednych wystąpienia publiczne są ekscytującym wyzwaniem, dla innych źródłem ogromnego stresu. Jedni nie sypiają po nocach na kilka dni przed wystąpieniem bo szlifują slajdy, inni śnią o spotkaniu ze swoją publiką, uśmiechając się przy tym od ucha do ucha. Niezależnie od tego, do której grupy należysz, jedno jest pewne: dobre przygotowanie do wystąpienia publicznego ma ogromny wpływ na jakość przemowy i Twój komfort na scenie.

Wystąpienie zaczyna się na długo przed wejściem na scenę czy salę konferencyjną. Zaczyna się w głowie i w pracy z własnymi emocjami.

Osobiście, kocham wystąpienia publiczne. Uwielbiam pracę z ludźmi i przed ludźmi. Uwielbiam ich inspirować i dzielić się swoim doświadczeniem. Czy tak było zawsze? O tym opowiem przy innej okazji...

Dzisiaj podzielę się kilkoma wskazówkami. Jeżeli zależy Ci na tym, aby Twoje przygotowanie do wystąpienia publicznego sprawiło Ci radość, przyniosło spokój i zmotywowało do kolejnych przemówień, zacznij od poniższych sześciu kroków. Mają one szczególne znaczenie w sytuacji, gdy jesteś na początku swojej drogi lub kiedy nie czujesz się jeszcze na tyle swobodnie, na ile byś chciał/a.

Przygotowanie do wystąpienia publicznego rozpocznij od poznania swoich mocnych stron

Każdy mówca ma swoje unikalne atuty. Dla jednych będzie to wiedza i merytoryka, dla innych naturalna swoboda, humor, empatia czy umiejętność opowiadania historii. Świadomość własnych mocnych stron pozwala zbudować wystąpienie w zgodzie ze sobą, a nie według narzuconego schematu. Pomaga uwierzyć w siebie i przekazać z pasją to, co masz do powiedzenia.

Zamiast porównywać się do innych prelegentów, odpowiedz sobie na pytania: co ja wnoszę do tego spotkania? dlaczego właśnie ja zostałem/am wybrana? co jest moją siłą? Publiczność nie oczekuje perfekcji – oczekuje autentyczności i wiarygodności.

Gdy uwierzysz we własne kompetencje i zaakceptujesz swój styl, Twoja pewność siebie stanie się naturalna.

Masz ochotę na ćwiczenie?

1. Cechy dobrego mówcy | Zanotuj 7 kompetencji, które powinny charakteryzować dobrego mówcę według Twojej definicji (np. tempo wypowiedzi).
2. Samoocena | Przy każdym z punktów postaw cyfrę od 1 do 7. Oznaczają one Twój poziom satysfakcji z danej kompetencji u Ciebie (np. tempo wypowiedzi: 6, co oznacza, że oceniasz u siebie ten parametr na poziomie 6, w skali siedmiostopniowej).
3. Wnioski | Przyjrzyj się swoim notatkom i wyciągnij własne spostrzeżenia. Odpowiedz na pytania: Co jest moją mocą? Z czego jestem usatysfakcjonowany/a? Rozwój, której kompetencji przyniósł mi najwięcej satysfakcji? Nad którym z punktów chcę i dlaczego pracować w najbliższym czasie? (np. uważasz, że Twoje tempo wypowiedzi jest na wysokim poziomie, jesteś z niego zadowolona/y. Być może potwierdzają to również ankiety oraz bieżący feedback).
4. Wzmocnij się | Doceń się na podstawie dokonanej samooceny. Zmotywuj się do kolejnego przemówienia, a po jego zakończeniu, koniecznie odbierz informację zwrotną.

Poznaj również swoje przekonania i pracuj z nimi świadomie

Bardzo często największą blokadą nie są braki merytoryczne, lecz myśli pojawiające się tuż przed wystąpieniem. Czarne myśli. Takie jak np:
„Na pewno się pomylę”, „Zapomnę, co mam powiedzieć”, “Nie dam rady”, „Wszyscy będą mnie oceniać”, “Nie odpowiem na ich pytania”.

Pierwszym krokiem w pracy z przekonaniami jest ich uświadomienie sobie. Dopiero wtedy można je zmieniać. Warto zastępować myśli sabotujące takimi, które są bardziej realistyczne i wspierające.

Moje motto brzmi:

Myśl dobrze, bo po co, myśleć źle. Powtarzaj sobie w głowie lub na głos: np. „Jestem przygotowany/a”, „Mam prawo do drobnych błędów”, „Publiczność przyszła, żeby mnie posłuchać”.

Praca z przekonaniami pozwala obniżyć napięcie i odzyskać poczucie kontroli.

Więcej na temat przekonań:

Przygotowanie do wystąpienia publicznego to również dopasowanie agendy spotkania do ilości czasu

Uwierzysz, że im mniej masz czasu na swoje przemówienie, tym lepszego planu potrzebujesz?

Dobrze zaplanowane wystąpienie ma jasno określony cel, przejrzystą strukturę i logiczny ciąg punktów. Zbyt dużo treści w krótkim czasie powoduje chaos i frustrację – zarówno u mówcy, jak i u słuchaczy.

Warto odpowiedzieć sobie na pytania:

• co jest najważniejszym przesłaniem?
• co chcę, aby publiczność zapamiętała?
• które wątki są kluczowe, a które można pominąć?

Pamiętaj: lepiej powiedzieć mniej, ale wyraźnie i z przekonaniem, niż próbować przekazać wszystko naraz.

Trenuj głos i aparat mowy

Czy wiesz, że niski głos równa się wysoki autorytet?

Głos to Twoje podstawowe narzędzie komunikacji. Nawet najlepsza treść straci na wartości, jeśli będzie przekazana monotonnie, zbyt cicho lub niewyraźnie. Donośny, wręcz krzykliwy ton również nie jest wskazany.

• Regularnie trenuj oddech przeponowo-żebrowy, na scenie na pewno się przyda, a co najważniejsze pomoże zapanować nad stresem i tempem wypowiedzi.
• Ćwicz aparat mowy, szczególnie jak czujesz, że dopadł Cię szczękościsk. Rozluźnij policzki, język i wargi.
• Trenuj czytanie, a raczej “śpiewanie” samogłoskami, ucz się akcentowania właściwych samogłosek we właściwych momentach.

Takie treningi tylko w trakcie szkoleń z “Wystąpień publicznych”.

Kilka prostych ćwiczeń oddechowych i artykulacyjnych przed wystąpieniem może znacząco poprawić jakość mówienia. Dobrze prowadzony głos pomaga utrzymać uwagę słuchaczy i jednocześnie daje mówcy większe poczucie spokoju i kontroli.

Zwróć uwagę na tempo, akcenty i pauzy.

A gdy już jesteś na scenie…

Dobra rada

Pracuj ciszą.

Cisza jest potężnym narzędziem. Ale tylko dobry mówca wie, a może po prostu czuje, jak mądrze z niej korzystać. Kiedy ją stosować?

• Po pierwsze, obowiązkowo, po zadaniu pytania słuchaczom.

Nie bój się ciszy. Daj ludziom czas na pomyślenie, skupienie, przygotowanie odpowiedzi. A Ty skorzystaj z chwili dla siebie. Odetchnij, pomyśl, o czym chcesz powiedzieć za chwilę, napij się wody.

• Po drugie, kiedy robisz notatki na tablicy.

Dobry mówca nie przemawia stojąc tyłem do publiczności. Notujesz, to notuj. Nie spiesz się. Pośpiech jest oznaką stresu. Zapisz to, co potrzebujesz utrwalić, bez zbędnej gonitwy. Skończyłeś? Odwroć się i kontynuuj.

Poznaj miejsce spotkania

Jednym ze stresorów jest nieznana. To właśnie ona często staje się powodem widocznego niepokoju oraz dekoncentracji. W związku z tym, jeśli masz taką możliwość, odwiedź salę wcześniej lub chociaż zapoznaj się z jej układem. Sprawdź, gdzie będziesz stać, jak działa mikrofon, jak wygląda przestrzeń i gdzie siedzi publiczność. Po prostu…

Zaprzyjaźnij się ze sceną.

Znajomość miejsca obniża poziom stresu i pozwala skupić się na kontakcie z ludźmi, zamiast na rozpraszających detalach technicznych. Nawet krótka wizualizacja przestrzeni może pomóc poczuć się pewniej i spokojniej.

Zaprzyjaźnij się ze stresem scenicznym

Stres przed wystąpieniem jest czymś naturalnym, i wbrew pozorom, potrzebnym. To sygnał, że coś jest dla Ciebie ważne. Taki krótkookresowy stres może być motywujący do nauki, działania czy dobrego przygotowania.

Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy próbujemy stres całkowicie wyeliminować lub nakręcamy się negatywnie przez trzy tygodnie.

Zamiast z nim walczyć, warto nauczyć się go regulować. Świadomy oddech, ugruntowanie w ciele czy zmiana interpretacji emocji (z „boję się” na „jestem podekscytowany/a”, z “oni mnie nie polubią” na “mnie nie da się nie lubić“) pozwalają zamienić powstałe napięcie w energię i dać mówcy siłę. 

Gdy tylko zaakceptujesz stres jako część procesu, stanie się on Twoim sprzymierzeńcem, a nie wrogiem.

Sprawdź więcej informacji na temat prostych technik pracy ze stresem, również tym scenicznym.

Podsumowując…

Dobre wystąpienie publiczne to nie jednorazowy wysiłek. Przygotowanie, to nie tylko prezentacja multimedialna, ubiór, szklanka wody. To raczej efekt pracy nad sobą i z sobą. Każde kolejne wystąpienie to okazja do wzmocnienia pewności siebie i rozwijania własnego stylu.

Przygotowanie nie zabiera autentyczności, ono ją wydobywa.

EDU-ŻARECKA | WARTO WIEDZIEĆ WIĘCEJ